Sau khi chính quyền thủ đô Phnom Penh bác đề nghị diễu hành nộp kiến nghị tới các cơ quan liên quan, tổ chức, hiệp hội Khmer Kampuchea Krom có trụ sở tại Campuchia cho biết sẽ chuyển hướng sang phổ biến thông tin và gửi kiến nghị bằng phương thức điện tử. Mục tiêu được nêu rõ là để các cơ quan, tổ chức biết về điều mà họ gọi là tình trạng vi phạm nhân quyền của chính quyền Việt Nam đối với người Khmer Krom.
Trước đó, ngày 31/7, phía Việt Nam đã bắt giữ và triệu tập thẩm vấn cùng lúc 9 nhà hoạt động Khmer Krom. Những người bị bắt gồm ông Thạch Cương, ông Tô Hoàng Chương ở tỉnh Trà Vinh, ông Danh Minh Quang, ông Danh Sết và ông Tăng Tỳ, còn gọi là Rithy, ở tỉnh Sóc Trăng. Ngoài ra, một số người bị triệu tập thẩm vấn có ông Kiêng Danh Ny ở Trà Vinh, ông Thạch Mươn ở Sóc Trăng, trong khi ông Lâm Vông và bà Đinh Thị Phin ở Sóc Trăng bị theo dõi hoạt động.
Sau các vụ bắt giữ, nhà chức trách Việt Nam đã chuyển hồ sơ của các nhà hoạt động Khmer Krom sang tòa án với cáo buộc “lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân” theo Điều 331 Bộ luật Hình sự Việt Nam. Ngay sau khi thẩm vấn, những người này bị đưa vào diện tạm giam ngay trong sáng cùng ngày.
Đến nay, 4 người Khmer Krom vẫn đang bị giam chờ xét xử, gồm ông Tô Hoàng Chương và ông Thạch Cương ở tỉnh Trà Vinh, ông Danh Minh Quang và bà Đinh Thị Phin ở tỉnh Sóc Trăng. Theo ông Kim Sisimna, điều phối viên Ban Thư ký của tổ chức, cả 4 người hiện bị giam tại cơ quan công an ở Sóc Trăng và Trà Vinh trong thời hạn 3 tháng để phục vụ điều tra, thu thập chứng cứ cho quá trình truy tố và xét xử.
Sau khi nhận thông tin về các vụ bắt giữ và triệu tập, Hiệp hội Khmer Kampuchea Krom vì Nhân quyền và Phát triển tại Campuchia đã gửi thông báo tới chính quyền Phnom Penh để xin tổ chức nộp kiến nghị tới các cơ quan liên quan, đặc biệt là đại sứ quán các nước dân chủ có đặt cơ quan ngoại giao tại Việt Nam. Tuy nhiên, đề nghị này bị từ chối với lý do bị cho là trái với Hiến pháp Vương quốc Campuchia, không phù hợp với điều lệ hội đã đăng ký tại Bộ Nội vụ, đồng thời bị cho là đi ngược nguyên tắc không can thiệp công việc nội bộ của các nước thành viên ASEAN.
Ông Kim Sisimna bày tỏ sự tiếc nuối trước quyết định bác bỏ này, nhưng cho biết tổ chức sẽ không dừng lại. Thay vì nộp kiến nghị trực tiếp, họ sẽ đăng tải thông tin trên mạng xã hội và gửi đơn qua thư điện tử tới các đại sứ quán cũng như các cơ quan liên quan đến nhân quyền, với hy vọng các bên sẽ can thiệp tới chính phủ Việt Nam. Ngoài ra, tổ chức này cũng dự kiến mở diễn đàn công khai về vụ việc để tiếp tục lan truyền thông tin trên mạng xã hội.
Diễn biến vụ việc càng nóng hơn khi Đại sứ Lưu động của Hoa Kỳ về Tự do Tôn giáo Quốc tế, ông Rashad Hussain, đã lên tiếng yêu cầu chính phủ Việt Nam thả ngay và vô điều kiện các nhà hoạt động nhân quyền Khmer Krom. Ngày 4/8/2023, trên tài khoản Twitter cá nhân, ông kêu gọi Việt Nam trả tự do cho tất cả những người Khmer Krom bị giam giữ, đồng thời mở không gian tự do để xã hội dân sự có thể vận động ôn hòa nhằm bảo vệ nhân quyền và tự do tôn giáo mà không bị trả đũa.
Những người bị bắt là ai?
- Ngày 31/7, 3 người bị bắt gồm ông Tô Hoàng Chương, ông Thạch Cương ở tỉnh Trà Vinh và ông Danh Minh Quang ở tỉnh Sóc Trăng.
- Ngày 3/8, bà Đinh Thị Phin tiếp tục bị bắt với cáo buộc “không chấp hành bản án của tòa”, liên quan đến vấn đề đất đai.
- Theo bài viết gốc, trước khi bị bắt, họ đã tham gia các hoạt động quảng bá quyền của người bản địa theo tinh thần Liên Hợp Quốc và thể hiện bản sắc Khmer Krom, như mặc áo có hình lá cờ đại diện người Khmer Krom bản địa và bản đồ Kampuchea Krom.
Vụ việc hiện tiếp tục thu hút sự chú ý khi nỗ lực nộp kiến nghị trực tiếp bị chặn, còn chiến dịch vận động qua mạng của tổ chức Khmer Krom tại Campuchia đang được đẩy mạnh. Tâm điểm lúc này là số phận của 4 người vẫn đang bị giam giữ và phản ứng tiếp theo từ các cơ quan quốc tế, các đại sứ quán cũng như phía Việt Nam.
Leave a Reply