Chiều ngày 5/1/2023, tại giới đàn chùa Mãng Cầu Bứa Trăm Sek, tỉnh Long Hồ (Vĩnh Long), một sự kiện đặc biệt đã diễn ra: chàng trai người Khmer Krom Dương Khải — người từng nhiều lần bị chính quyền triệu tập, đe dọa vì hoạt động nhân quyền — chính thức cạo đầu, thọ giới xuất gia làm sa di.
Từ công nhân đến nhà hoạt động bị “để ý”
Sinh năm 1994 tại huyện Trà Ôn, tỉnh Trà Vinh (vùng đất Khmer Krom), Dương Khải chỉ học đến lớp 10 rồi nghỉ ngang lúc 15 tuổi để đi làm thuê kiếm sống. Sau khi cùng gia đình chuyển đến làm việc tại tỉnh Đồng Nai, anh bắt đầu tìm hiểu về luật lao động và nhận ra một thực tế đau lòng: hàng loạt công nhân Khmer Krom đang bị chủ xưởng bóc lột, cưỡng ép làm thêm giờ vượt quy định, thậm chí bị từ chối cho nghỉ các ngày lễ truyền thống quan trọng như Tết Khmer và lễ Cúng Ông Bà.
Không thể làm ngơ, Dương Khải tự nguyện lao vào công việc vận động — hoàn toàn không lương, không tổ chức đứng sau — để bảo vệ quyền lợi cho những người lao động cùng cảnh ngộ.
Phát tài liệu, chia sẻ mạng xã hội và những lần bị “mời lên làm việc”
Phương thức hoạt động của Dương Khải khá đơn giản nhưng hiệu quả: anh dùng mạng xã hội phát tán sách, tài liệu lịch sử và luật lao động đến tay người Khmer Krom, giúp họ hiểu quyền của mình để đấu tranh theo con đường bất bạo động. Chính vì vậy, anh liên tục bị chính quyền địa phương triệu tập thẩm vấn và nhận nhiều lời đe dọa.
Thế nhưng, thay vì im lặng, Dương Khải công khai tuyên bố: “Dù có bị bắt, bị bỏ tù, tôi vẫn sẽ tiếp tục giúp công nhân Khmer Krom thoát khỏi nạn vi phạm quyền lao động.”
Xuống tóc đi tu — không phải bỏ cuộc, mà là một hành trình mới
Quyết định xuất gia của Dương Khải không phải là sự rút lui khỏi đời sống xã hội. Anh cho biết việc thọ giới mang nhiều ý nghĩa: trước hết là để báo hiếu cha mẹ theo đúng truyền thống Khmer Krom từ ngàn đời — con trai phải một lần làm sa di để trả ơn mẹ, làm tỳ kheo để trả ơn cha. Bên cạnh đó, anh muốn học giáo pháp, rèn luyện tâm tính để trở thành một người có ích hơn cho cộng đồng Khmer Krom trong tương lai.
Khi được hỏi sẽ tu bao lâu, Dương Khải chỉ trả lời ngắn gọn: “Tùy duyên.”
Tiếng nói không thể bịt miệng
Câu chuyện của Dương Khải phản ánh một thực trạng nhức nhối mà người Khmer Krom ở đồng bằng sông Cửu Long đang đối mặt: bị phân biệt đối xử tại nơi làm việc, bị tước quyền giữ gìn bản sắc văn hóa, và bị đàn áp khi lên tiếng đòi quyền lợi chính đáng. Dù mặc áo cà sa, ngọn lửa đấu tranh trong con người chàng trai sinh năm 1994 này dường như chưa bao giờ tắt.
Leave a Reply