Trong khi cả thế giới đang căng mình chống đại dịch COVID-19, chính quyền Việt Nam bị cáo buộc lợi dụng thời điểm “thiên hạ bận rộn” để tăng cường đàn áp cộng đồng người Khmer Krom ngay trên mảnh đất tổ tiên của họ. Đây là cảnh báo được Liên đoàn Khmer Kampuchea Krom (KKF) đưa ra khi tổ chức này công bố kế hoạch vận động mạnh mẽ trong năm 2022.
Đàn áp leo thang trong năm 2021 — Lợi dụng COVID để bịt miệng dân?
Theo KKF, năm 2021 chứng kiến tình trạng vi phạm nhân quyền đối với người Khmer Krom nghiêm trọng hơn bất kỳ năm nào trước đó. Ít nhất hai người Khmer Krom đã bị bắt giam, hàng chục người khác bị đe dọa, cấm đoán không được lên tiếng về quyền của người bản địa hay về lịch sử mất đất của vùng đất Khmer Krom. Nhiều thanh niên còn bị phạt hàng trăm đô la chỉ vì chia sẻ nội dung liên quan đến bản sắc dân tộc trên mạng xã hội.
Hai cái tên bị tù — Câu chuyện đằng sau những bản án gây phẫn nộ
Ngày 14/10/2021, chính quyền tỉnh Trà Vinh bắt giữ ông Thạch Rin với tội danh “lợi dụng quyền tự do dân chủ, xâm phạm danh dự lãnh đạo Việt Nam”. KKF bác bỏ hoàn toàn cáo buộc này và khẳng định ông Thạch Rin bị bắt chỉ vì đã phổ biến kiến thức về quyền của người bản địa. Ông hiện vẫn đang bị giam chờ xét xử.
Một trường hợp khác là ông Huỳnh Văn Đẹp — người từng khẳng định mình vô tội và cho rằng mình bị bắt chỉ vì đăng bài trên Facebook về ngày mất đất lịch sử của người Khmer Krom. Ông hiện đang thụ án 2 năm tù giam.
KKF tuyên chiến năm 2022: Kéo Mỹ, EU, Úc vào cuộc
Trưởng ban Thông tin của KKF, Đại đức Sơn Yeng Ratana, tuyên bố với Đài Á Châu Tự Do ngày 8/1 rằng tổ chức này sẽ không lùi bước. Kế hoạch cụ thể cho năm 2022 bao gồm:
- Vận động Mỹ, Úc, Liên minh châu Âu (EU) và các tổ chức nhân quyền quốc tế gây sức ép buộc Việt Nam tôn trọng quyền của người bản địa.
- Phối hợp với các nước có quan hệ thương mại với Việt Nam để thúc đẩy áp lực kinh tế — chính trị.
- Tiếp tục theo đuổi quy chế quan sát viên tại ECOSOC (Hội đồng Kinh tế và Xã hội Liên Hợp Quốc).
- Giám sát việc Việt Nam thực thi Các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) của LHQ, đảm bảo người Khmer Krom được đối xử bình đẳng.
- Tuyển tình nguyện viên là thanh niên Khmer Krom để theo dõi việc thực thi các điều ước quốc tế mà Việt Nam đã ký kết, bao gồm Công ước Quyền Trẻ em.
- Nghiên cứu kinh nghiệm từ các quốc gia đã đạt được quyền tự quyết dân tộc, hướng đến tương lai tự chủ cho người Khmer Krom.
Human Rights Watch: Hơn 100 người bị giam vì… dùng mạng xã hội
Tháng 12/2021, KKF cùng tổ chức Human Rights Watch (HRW) đã cùng lên tiếng kêu gọi cộng đồng quốc tế can thiệp, trong bối cảnh Úc và Việt Nam vừa tiến hành vòng đối thoại nhân quyền lần thứ 17. HRW xác nhận có ít nhất hơn 100 người đang bị giam cầm tại Việt Nam chỉ vì thực hiện các quyền cơ bản hoặc sử dụng mạng xã hội.
Theo Đại đức Sơn Yeng Ratana, hành động của chính quyền Việt Nam không chỉ là đàn áp đơn thuần mà còn mang tính chất “xóa bỏ căn tính dân tộc Khmer Krom ngay trên quê hương của họ” — cấm nói về văn hóa bản địa, cấm thực hành tín ngưỡng, và ép buộc đồng hóa theo lối sống người Kinh. KKF khẳng định sẽ tiếp tục đấu tranh bất bạo động cho đến khi tiếng nói của người Khmer Krom được thế giới lắng nghe.
Leave a Reply