Mười năm. Một trăm hai mươi tháng. Và bản án của Tòa Trọng tài trong vụ Philippines kiện Trung Quốc vẫn chưa hề được khuất phục. Ngược lại — nó đang trở thành một quả bom nổ chậm giữa vùng biển nóng nhất hành tinh, nơi không ai dám chớp mắt.
14 QUỐC GIA ĐỨNG LÊN: LÀN SÓNG CHỐNG LẠI GÃ KHỔNG LỒ
Trong một diễn biến hiếm có, 14 quốc gia cùng lúc ra tuyên bố khẳng định phán quyết năm 2016 vẫn giữ nguyên giá trị pháp lý. Không phải một, hai hay ba nước — là mười bốn. Con số đó tự nói lên一切: thế giới đang bất nhân nhẫn nổi với một thực trạng quá rõ ràng.
Tuyên bố này thẳng tay bác bỏ các yêu sách biển vượt quá khuôn khổ của Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS). Nói trắng ra: có những đường tuyên bố chủ quyền được vẽ ra trên biển mà luật pháp quốc tế chưa bao giờ cởi mở cho phép. Và giờ, dư luận thế giới không còn im lặng.
TRUNG QUỐC KHÔNG CÔNG NHẬN: AI ĐANG CẦM TRỜI BIỂN ĐÔNG?
Nhưng ở phía bên kia bàn cờ, Trung Quốc vẫn một mực giữ lập trường không công nhận phán quyết. Lý do được đưa ra? Quyết định của Tòa — theo lập trường này — không có giá trị pháp lý đối với bên kia. Một phán quyết quốc tế bị tuyên bố “vô hiệu” với chính đối tượng bị kiện. Hiếm có drama pháp lý nào công khai và gay gắt đến vậy.
Sự đối đầu này phản ánh một khoảng cách thăm thẳm: mỗi bên diễn giải luật pháp quốc tế theo một cách, mỗi bên cán đo lợi ích quốc gia theo một thước. Và giữa hai cách đọc đó, Biển Đông vẫn khộng hề lặng sóng.
KHÔNG CHỈ LÀ BIỂN ĐÔNG: MỘT TRẬN CHIẾN VỀ TRẬT TỰ THẾ GIỚI
Đừng nhầm — đây không còn là chuyện của riêng những bên liên quan trực tiếp. Diễn biến mới cho thấy tranh chấp Biển Đông đã trở thành cuộc đấu ảnh hưởng tới:
- Trật tự pháp lý quốc tế — luật nào còn được tôn trọng trên biển?
- Tự do hàng hải — những tuyến đường huyết mạch có còn thông thoáng?
- Oån định khu vực — một tia lửa có đủ làm bùng lên cuộc leo thang không ai kiểm soát nổi?
Câu hỏi không còn là ai đúng ai sai trên bản đồ. Câu hỏi là: luật pháp quốc tế còn có trọng lượng gì, khi một phán quyết được Tòa đưa ra mà vẫn có thể bị tuyên bố “không giá trị”?
ĐIỀU GÌ SẼ XẢY RA TIẾP THEO?
Điều các nhà quan sát đang canh chừng không chỉ là lập trường của từng quốc gia. Mà là cách các bên quản lý bất đồng — duy trì đối thoại được bao xa, kìm hãm leo thang được bao lâu, và liệu những ngọn lửa đang âm ỉ dưới mặt biển có bùng lên thành đám cháy không thể dập tắt.
Một thập kỷ đã qua. Phán quyết 2016 vẫn treo lơ lửng — vừa là cờ hiệu của luật pháp, vừa là vết thương nhức nhối của một vùng biển không bao giờ ngừng gây tranh cãi. Và bạn — bạn nghĩ sao: luật pháp quốc tế có còn “nặng ký” đủ để giữ bình yên cho Biển Đông? Bình luận và chia sẻ ngay nếu bạn cho rằng dư luận không được phép quay mặt đi!
Bình luận