Sáng ngày 26/1, thanh niên hoạt động xã hội Thach Khuong đã chủ động đến trình diện cơ quan chức năng huyện Phước Long, tỉnh Bạc Liêu theo giấy triệu tập của chính quyền Việt Nam. Lý do được đưa ra: anh bị tố cáo đăng tải “thông tin sai sự thật” trên mạng xã hội Facebook.
Gần 5 tiếng thẩm vấn — và tuyên bố gây chấn động
Sau khi kết thúc buổi thẩm vấn kéo dài gần 5 tiếng đồng hồ, Thach Khuong chia sẻ với Đài phát thanh Campuchia Krom rằng anh chỉ livestream lên mạng xã hội khi đến thăm ngôi chùa đang xây dựng dở dang ở làng Kanreng — và khẳng định anh không hề nói bất cứ điều gì xúc phạm chính quyền Việt Nam. Anh cho rằng chỉ có một số phát ngôn khiến giới chức địa phương “không hài lòng”.
Thach Khuong thẳng thắn gọi vụ triệu tập này là hành động trả thù có chủ đích, với ba lý do cụ thể:
- Thứ nhất: Trả thù vì anh dám bảo vệ quyền lợi người Khmer Krom.
- Thứ hai: Nhằm đe dọa, vì hội đoàn do anh sáng lập — Hội con em Khmer vì sự phát triển — chưa được cấp phép hoạt động chính thức.
- Thứ ba: Vì những bài đăng trên Facebook bị cho là “ảnh hưởng đến chính quyền Việt Nam”.
Bất chấp áp lực, Thach Khuong khẳng định: “Tôi không hề sợ hãi và sẽ tiếp tục các hoạt động xã hội vì lợi ích của người Khmer Krom.”
Sư sãi cũng bị chặn đường thẩm vấn
Không chỉ Thach Khuong, Đại đức Kim Samrith — người cũng tham gia chuyến thăm ngôi chùa — cho biết ông bị chặn lại và thẩm vấn ngay trên đường khi đang trên đường về bằng xe máy. Ông tiết lộ rằng nếu ông không tách đoàn trước mà vẫn đi cùng Thach Khuong, ông cũng sẽ bị triệu tập tương tự. Ông bị giữ lại khoảng hơn nửa tiếng.
Ngôi chùa xây 80% rồi bị cấm — câu chuyện bắt đầu từ năm 2021
Sự việc bắt nguồn từ hơn 70 hộ gia đình người Khmer Krom tại ấp Kompong, xã Prasat Thmei đã nộp đơn xin phép xây dựng chùa (sala chhoeu thean) trong làng Kanreng từ đầu năm 2021. Không nhận được bất kỳ phản hồi nào từ chính quyền, họ tự ý khởi công vào cuối tháng 6 cùng năm. Khi công trình đạt khoảng 80% tiến độ, chính quyền Việt Nam ra lệnh đình chỉ thi công — và tranh cãi kéo dài cho đến tận hôm nay.
Chính sự kiện ngày 24/1 — khi Thach Khuong dẫn đầu đoàn gồm gần 20 nhà sư và đại diện người Khmer Krom từ 5 huyện (Vĩnh Châu, Phước Long, Kế Sách, Thạnh Trị và Cầu Kè) thuộc tỉnh Trà Vinh đến thăm hỏi và đóng góp kinh phí cho ngôi chùa — đã trở thành “ngòi nổ” dẫn đến vụ triệu tập gây phẫn nộ này.
Chuyên gia pháp lý: Đây là quyền tự do tôn giáo cơ bản
Tiến sĩ Sun Chhum Chhoun, cố vấn pháp lý cấp cao của Hiệp hội Khmer Kampuchea Krom vì Nhân quyền và Phát triển, nhấn mạnh rằng việc các nhà sư và người dân Khmer Krom đến thăm và đóng góp xây dựng ngôi chùa là quyền tự do tín ngưỡng và tôn giáo được pháp luật bảo hộ, không vi phạm bất kỳ nguyên tắc nào về nhân quyền.
“Chính quyền Việt Nam không thể che giấu mãi” — Phó Chủ tịch Liên đoàn Khmer Krom cảnh báo
Chao Serei, Phó Chủ tịch Liên đoàn Khmer Kampuchea Krom, chỉ thẳng rằng cách hành xử của nhà chức trách Việt Nam — gây khó dễ cho những người không làm gì sai — là kiểu cai trị cộng sản nhằm gieo rắc nỗi sợ hãi, buộc người dân phải im lặng. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng thời đại đã thay đổi: người Khmer Krom ngày nay biết sử dụng mạng xã hội để vạch trần mọi hành vi vi phạm nhân quyền ra ánh sáng quốc tế. Ông kết luận: “Người Khmer Krom chúng tôi không thể im lặng mãi. Chúng tôi biết đoàn kết, biết hỏi thăm nhau, biết cổ vũ nhau — và chính quyền Việt Nam không thể tiếp tục làm theo ý muốn như trước đây nữa.”
Leave a Reply