Năm 2022, trong khi thế giới dần thoát khỏi bóng ma đại dịch COVID-19, chính quyền Cộng sản Việt Nam lại đi ngược chiều: tăng cường đàn áp, sách nhiễu và bóp nghẹt quyền tự do của người Khmer Krom — cộng đồng người Khmer bản địa sinh sống trên vùng đất mà họ gọi là Kampuchea Krom (Nam Bộ ngày nay). Đây là tổng hợp các sự kiện vi phạm nhân quyền nghiêm trọng được ghi nhận bởi Đài Tiếng nói Kampuchea Krom (VOKK), báo Prey Nokor và Liên đoàn Khmer Kampuchea Krom.
Cướp đất tổ tiên, bịt miệng người dám lên tiếng
Theo các nguồn tin trên, tình trạng vi phạm nhân quyền đối với người Khmer Krom trong năm 2022 còn tệ hơn những năm trước. Chính quyền Việt Nam bị cáo buộc thực hiện hàng loạt hành vi nghiêm trọng: tịch thu đất đai cha ông để lại, bắt giam người hoạt động, đe dọa không cho phát biểu, chặn quyền chia sẻ thông tin trên mạng xã hội, cấm đọc lịch sử vùng đất Kampuchea Krom và cấm phát tán sách về quyền của người bản địa.
Phạt $300 vì đòi xây lại cổng chào bị phá
Ngay trong tháng 1/2022, chính quyền tỉnh Trà Vinh đã phạt 300 USD đối với thanh niên Khmer Krom tên Thạch Kương — người dám đứng ra yêu cầu nhà nước xây lại cổng chào vào tỉnh Trà Vinh mà chính quyền đã phá bỏ 7 năm trước với lý do “mở rộng đường”. Thạch Kương bị cáo buộc vi phạm Luật An ninh mạng của Việt Nam. Liên đoàn Khmer Kampuchea Krom ngay lập tức ra tuyên bố lên án hành động này và kêu gọi cộng đồng quốc tế can thiệp.
Thanh niên bị đánh đập trong phòng thẩm vấn vì đăng Facebook
Ngày 26/1/2022, công an tỉnh Sóc Trăng phối hợp với công an tỉnh Vĩnh Long triệu tập thanh niên Khmer Krom Lim Vang Hung để thẩm vấn nhiều giờ liên tục — chỉ vì anh đăng bài viết về lịch sử vùng đất Kampuchea Krom lên Facebook. Theo lời Lim Vang Hung kể lại trong cuộc phỏng vấn với Đài Tiếng nói Kampuchea Krom ngày 28/1/2022, nhà chức trách đã dùng bạo lực trong quá trình thẩm vấn, đồng thời đe dọa sẽ bắt giam nếu anh tiếp tục các hoạt động bị cho là “gây mất ổn định xã hội”.
Lim Vang Hung khẳng định anh không làm gì sai: “Tôi chỉ thực hiện quyền tự do ngôn luận — đăng thông tin lịch sử về Kampuchea Krom và chia sẻ các tài liệu nhân quyền quốc tế, quyền của người bản địa trên mạng xã hội mà thôi.” Điều gây sốc hơn: anh bị cảnh cáo rằng việc lưu giữ Tuyên ngôn của Liên Hợp Quốc về Quyền của Người Bản địa bằng tiếng Khmer hoặc tiếng Việt là bất hợp pháp — chính quyền lý giải rằng chỉ có bản tiếng Anh mới được phép lưu hành!
Áo phông mừng Ngày Nhân quyền bị quy là… phản quốc
Đài Á Châu Tự Do (RFA) đưa tin, một số thanh niên Khmer Krom đã bị chính quyền Việt Nam buộc tội phản quốc chỉ vì mặc áo phông in dòng chữ “Chúc mừng Ngày Nhân quyền Quốc tế lần thứ 73”. Bất chấp đó, các bạn trẻ Khmer Krom vẫn tiếp tục vận động nhau mặc loại áo này trên mạng xã hội, khẳng định hành động đó hoàn toàn hợp pháp theo cả luật Việt Nam lẫn luật quốc tế.
Liên đoàn Khmer Krom tại Mỹ: “Chúng tôi hoạt động hợp pháp hơn 20 năm”
Trước làn sóng đàn áp, Liên đoàn Khmer Kampuchea Krom có trụ sở tại Hoa Kỳ đã lên tiếng bác bỏ mọi cáo buộc từ phía Việt Nam rằng tổ chức này là “lực lượng phản động bất hợp pháp”. Phó chủ tịch Liên đoàn, ông Mao Muni, tuyên bố: “Nếu chúng tôi là tổ chức bất hợp pháp, làm sao chúng tôi có thể hoạt động công khai trên trường quốc tế hơn 20 năm qua?” Ông nhấn mạnh Liên đoàn là tổ chức phi chính phủ được đăng ký hợp lệ tại Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, hoạt động bất bạo động nhằm thúc đẩy Việt Nam tôn trọng quyền của người bản địa Khmer Krom và quyền tự quyết theo luật pháp quốc tế.
Các tổ chức nhân quyền quốc tế và cộng đồng người Khmer Krom hải ngoại tiếp tục kêu gọi cộng đồng thế giới gây áp lực buộc Hà Nội chấm dứt những hành vi bị xem là vi phạm nghiêm trọng các chuẩn mực nhân quyền quốc tế.
Leave a Reply