Từ một ngôi chùa nhỏ tại thành phố San Jose, bang California (Mỹ), Đại đức Soeng Yoeung Ratana — trụ trì chùa Khmer Rangsey — đã và đang âm thầm xây dựng cả một hệ thống truyền thông, vận động chính sách quốc tế, soạn ca khúc, biên soạn sách lịch sử… tất cả chỉ vì một mục tiêu: đòi lại quyền sống, quyền tự quyết cho hàng triệu người Khmer Krom đang sinh sống trên vùng đất mà họ gọi là “quê cha đất tổ” — vùng đồng bằng sông Cửu Long ngày nay thuộc lãnh thổ Việt Nam.
Bỏ xứ vì bị đàn áp, mang theo khát vọng tự do
Đại đức Soeng Yoeung Ratana sinh tháng 4 năm 1977 tại huyện Kompong Spean, tỉnh Prey Veng — vùng đất Khmer Krom. Năm 1996, khi chỉ mới gần 20 tuổi, ông quyết định rời bỏ quê hương vì chính quyền Việt Nam liên tục đàn áp tự do tôn giáo và các quyền cơ bản của người Khmer Krom. Ông sang Campuchia với quyết tâm tiếp tục tu học và tìm hiểu lịch sử dân tộc mình.
Tại Phnom Penh, ông học liên tục từ năm 1997 đến 2001 tại Trường Phật học Preah Suramarit, sau đó tốt nghiệp Đại học Phật giáo Preah Sihanoukreach và còn theo học ngành Luật tại một trường đại học tư. Ông cũng từng là lãnh đạo Tăng đoàn Khmer Krom tại Campuchia, chủ trì Thất số 13 trong khuôn viên chùa Maha Montrei — nơi tụ họp của cộng đồng Khmer Krom ở Campuchia.
Đến Mỹ — biến chùa thành “pháo đài” truyền thông
Tháng 8 năm 2004, ông đặt chân đến Mỹ và về trụ trì chùa Khmer Rangsey tại San Jose cho đến nay. Điều khiến vị sư này khác biệt hoàn toàn so với những tu sĩ bình thường: ông không chỉ lo việc Phật sự mà còn biến ngôi chùa thành trung tâm truyền thông, hỗ trợ xã hội và diễn đàn dân chủ. Chính quyền địa phương Mỹ từng mượn chùa làm địa điểm bầu cử; các đảng đối lập Campuchia cũng dùng chùa để thảo luận về dân chủ.
Từ năm 2006, ông đảm nhiệm chức Tổng Giám đốc Đài phát thanh Tiếng nói Kampuchea Krom (VOKK) và làm Tổng biên tập báo Prey Nokor News. Ông tự bỏ tiền của chùa để xây dựng phòng thu tin tức truyền hình — dù chỉ vỏn vẹn hai cái ghế và một chiếc máy tính — để phát sóng qua Facebook, YouTube và các trang web VOKK.Net và preynokornews.blogspot.com.
“Đấu tranh hôm nay là vì tự do cho hàng triệu người Khmer Krom”
Đại đức Soeng Yoeung Ratana không ngại nói thẳng lý do ông dấn thân:
“Cuộc đấu tranh hôm nay là vì sự nghiệp tự do cho hàng triệu người Khmer Krom đang sống dưới chủ nghĩa thực dân của Việt Nam.”
Ngoài truyền thông, ông còn sáng tác các ca khúc yêu nước như “Sóng số phận tiếc cơ nghiệp tổ tiên”, “Hoa rừng voi”, “Nhớ quê hương” và sản xuất các đĩa CD nhạc Phật giáo, biên soạn sách lịch sử về các ngôi chùa Khmer Krom — tất cả nhằm giúp người Khmer Krom hiểu được cội nguồn dân tộc thông qua nghệ thuật và văn hóa.
Đại diện Khmer Krom trên các diễn đàn quốc tế
Từ năm 2013 đến nay, ông được bầu làm Trưởng ban Thông tin của Liên đoàn Khmer Kampuchea Krom và là thành viên Ban Giám đốc của tổ chức này. Ông đã đại diện cho cộng đồng Khmer Krom tại nhiều diễn đàn quốc tế quan trọng:
- Hội nghị Liên Hợp Quốc về vấn đề các dân tộc bản địa
- Bộ Ngoại giao Mỹ — phiên điều trần về Tự do tôn giáo quốc tế tại Washington D.C.
- Cơ chế Chuyên gia về Quyền của các dân tộc bản địa tại Geneva, Thụy Sĩ
Ông khẳng định dù chính quyền Việt Nam ngày càng tăng cường trấn áp những người Khmer Krom dám đứng lên đòi quyền dân tộc, tinh thần của cộng đồng vẫn không bị bẻ gãy. Và với ông, hành trình đấu tranh sẽ chỉ kết thúc khi người Khmer Krom thực sự có được quyền tự quyết trên chính mảnh đất của mình.
Leave a Reply