Chỉ một ngày sau khi chính quyền Việt Nam đồng loạt bắt giữ và triệu tập hàng loạt người hoạt động Khmer Krom, Liên đoàn Khmer Kampuchea Krom cùng Ban Thư ký Tổ chức – Hiệp hội Khmer Kampuchea Krom tại Campuchia đã lập tức ra tuyên bố chung, yêu cầu Hà Nội trả tự do ngay và vô điều kiện cho tất cả những người bị bắt.
9 người bị bắt và triệu tập chỉ trong một ngày
Ngày 31/7, lực lượng chức năng Việt Nam đồng loạt ập vào bắt giữ và triệu tập lấy lời khai tổng cộng 9 người Khmer Krom cùng một lúc. Những người bị bắt gồm: ông Thach Khuong, ông To Hoang Truong tại tỉnh Trà Vinh; ông Danh Minh Quang, ông Danh Set và ông Tang Thi — tức Riddhi — tại tỉnh Sóc Trăng. Ngoài ra, ông Giang Danh Ni tại Trà Vinh và ông Thach Muon tại Sóc Trăng bị triệu tập để thẩm vấn, trong khi hai người khác là ông Lim Vong và bà Dinh Thi Phin tại Sóc Trăng đang bị theo dõi chặt chẽ.
Bị khởi tố theo điều luật bị chỉ trích là “bóp nghẹt tự do”
Sau khi thẩm vấn, chính quyền Việt Nam đã chuyển hồ sơ các nghi can lên tòa án ngay trong buổi sáng cùng ngày, với cáo buộc “lợi dụng các quyền tự do, dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân” theo Điều 331 Bộ luật Hình sự Việt Nam. Ban Thư ký Tổ chức Khmer Kampuchea Krom nhận định điều luật này có nội dung vi phạm quyền tự do, mang tính vi hiến và đi ngược lại các nguyên tắc nhân quyền quốc tế mà các dân tộc bản địa không thể chấp nhận.
Bị ép ký nhận tội dù không làm gì sai
Ông Giang Danh Ni — một trong những người bị triệu tập — kể lại với báo Prey Nokor rằng ông bị bắt chỉ vì tham gia các hoạt động xã hội Khmer Krom như rước tượng ông Oknha Sơn Kuy, kỷ niệm Ngày Quốc tế Phụ nữ và tuyên truyền về quyền cho người Khmer Krom. Chính quyền đã gây áp lực buộc chủ nơi ông làm việc sa thải ông. Đến ngày bắt giữ, khi ông dùng điện thoại quay phim và báo tin cho cộng đồng, nhân viên an ninh đã đập điện thoại của ông, còng tay rồi đưa về trụ sở xã thẩm vấn nhiều giờ liên tục, ép ông thừa nhận tội danh mà ông khẳng định mình chưa hề thực hiện. Cuối cùng, không khai thác được gì, họ mới cho ông về nhà.
Tổ chức quốc tế lên án, kêu gọi đại sứ quán vào cuộc
Cả Liên đoàn Khmer Kampuchea Krom có trụ sở tại Hoa Kỳ lẫn Ban Thư ký Tổ chức Khmer Kampuchea Krom đều lên án mạnh mẽ, khẳng định các vụ bắt giữ và đe dọa này là vi phạm nhân quyền nghiêm trọng, đồng thời vi phạm các nguyên tắc nhân quyền quốc tế và quyền của người dân tộc bản địa theo quy định của Liên Hợp Quốc. Hai tổ chức này kêu gọi chính quyền Việt Nam:
- Trả tự do ngay và vô điều kiện cho tất cả người Khmer Krom bị bắt giữ.
- Xem xét lại và sửa đổi luật nội địa cho phù hợp với các công ước quốc tế.
- Bảo đảm quyền con người và quyền dân tộc bản địa được thực thi đầy đủ.
Ngoài ra, các tổ chức bảo vệ quyền Khmer Krom cũng kêu gọi các đại sứ quán, tổ chức và hiệp hội đang hoạt động tại Việt Nam theo dõi sát sự việc nhằm đảm bảo công lý và bảo vệ quyền tự do cho người Khmer Krom với tư cách là dân tộc bản địa.
“Ép con ếch mãi, ếch vẫn nhảy thoát”
Ông Tang Sarak, Chủ tịch chi nhánh Liên đoàn Khmer Kampuchea Krom tại Campuchia, dùng một câu ví von đầy hình ảnh để mô tả tình hình: “Con rắn cố nuốt con ếch, còn con ếch cố vùng ra khỏi miệng rắn.” Ông khẳng định dù Việt Nam đã nhiều thế hệ tìm cách đàn áp người Khmer Krom đứng lên đòi quyền tự quyết, nhưng chưa bao giờ thực sự thành công — bởi càng bị áp bức, người Khmer Krom càng kiên cường đấu tranh. Ông cảnh báo rằng dù Hà Nội có thể đạt được kết quả tức thời bằng cách sách nhiễu, nhưng về lâu dài, điều đó sẽ không mang lại lợi ích gì cho Việt Nam.
Leave a Reply