Ngày 19/2, chính quyền Việt Nam đã trả tự do cho anh Yân Set — một thanh niên người Khmer Krom tích cực hoạt động bảo tồn và quảng bá văn hóa nghệ thuật Khmer Krom — sau khi giam giữ thẩm vấn anh suốt một đêm hai ngày. Tuy nhiên, cái giá của sự tự do đó khiến nhiều người không khỏi phẫn nộ.
Bắt vào nhà không cần lệnh, thả ra kèm điều kiện ép buộc
Theo thông tin từ Đại đức Yân Phalla — anh trai ruột của Yân Set — cung cấp cho đài Tiếng nói Campuchia Krom và báo Prey Nokor, chính quyền Việt Nam đã ép buộc anh Yân Set điểm chỉ vào một bản cam kết từ bỏ toàn bộ các hoạt động liên quan đến đấu tranh và yêu cầu quyền tự do cho cộng đồng Khmer Krom. Đây là điều kiện tiên quyết để anh được thả.
Đại đức Yân Phalla cho biết thêm: anh Yân Set không có lựa chọn nào khác, bởi anh lo ngại chính quyền sẽ tiếp tục gây sức ép, sách nhiễu và đánh vào tinh thần của cha mẹ già yếu của anh. Ngoài ra, chính quyền còn tịch thu điện thoại của anh với mục đích theo dõi toàn bộ liên lạc giữa anh với cộng đồng Khmer Krom ở nước ngoài.
Bị kéo ra khỏi nhà vào ngày 18/2 mà không có lệnh bắt
Trước đó, vào ngày 18/2, lực lượng chức năng tỉnh Sóc Trăng đã ập thẳng vào nhà bắt anh Yân Set mà không xuất trình bất kỳ giấy tờ hay lệnh bắt giữ nào. Đây không phải lần đầu tiên chính quyền hành xử theo kiểu “bắt trước, giải thích sau” với người Khmer Krom.
Theo các nguồn tin theo dõi tình hình, làn sóng bắt bớ, đe dọa và sách nhiễu người Khmer Krom liên tiếp xảy ra là do họ sử dụng mạng xã hội để bày tỏ quan điểm và đấu tranh đòi quyền của người dân bản địa.
Chỉ làm nhạc và đăng video — cũng bị bắt
Điều đáng chú ý là anh Yân Set không hoạt động chính trị theo nghĩa truyền thống. Anh chủ yếu sản xuất video âm nhạc trên Facebook nhằm gìn giữ, bảo tồn và quảng bá nghệ thuật, văn hóa Khmer Krom đến với công chúng — để mọi người hiểu hơn về người dân bản địa trên vùng đất Campuchia Krom (Nam Bộ ngày nay). Thế nhưng, chừng đó cũng đủ để chính quyền ra tay.
Chiến dịch đàn áp có hệ thống từ đầu năm 2022
Từ đầu năm 2022, chính quyền Việt Nam được cho là đã mở chiến dịch bắt bớ, đe dọa và sách nhiễu có hệ thống nhắm vào những người Khmer Krom dám lên tiếng đòi quyền dân tộc bản địa hoặc đăng tải thông tin lịch sử về vùng đất Campuchia Krom trên mạng xã hội. Vụ bắt giữ anh Yân Set là một mắt xích mới nhất trong chuỗi hành động này, làm dấy lên lo ngại nghiêm trọng về tình trạng tự do ngôn luận và quyền của người dân tộc thiểu số tại Việt Nam.
Leave a Reply