Ngày 19/4/2023, tại trụ sở Liên Hợp Quốc ở New York, bà Mâu Sokunthea — đại diện Liên đoàn Khmer Kampuchea Krom — bước lên diễn đàn Phiên họp thường trực của LHQ về các vấn đề bản địa (UNPFII) và đọc một tuyên bố khiến nhiều đại biểu quốc tế phải chú ý: người Khmer Krom đang bị đàn áp ngay trên mảnh đất tổ tiên của họ, và kẻ bị cáo buộc không ai khác chính là Việt Nam — một quốc gia đang giữ ghế thành viên Hội đồng Nhân quyền LHQ.
Bị bắt vì đi mừng ngày Quốc tế Phụ nữ
Theo bà Sokunthea, sự việc bắt đầu từ ngày 8/3/2023, khi một nhóm người Khmer Krom tổ chức sự kiện kỷ niệm Ngày Quốc tế Phụ nữ. Hành động bình thường này, ở hầu hết mọi quốc gia trên thế giới, đã khiến hơn 10 nhà hoạt động Khmer Krom bị cơ quan chức năng Việt Nam triệu tập thẩm vấn. Không phải vì họ biểu tình. Không phải vì họ kêu gọi lật đổ chính quyền. Chỉ đơn giản vì họ… tham dự một buổi lễ mừng phụ nữ.
Ép ký nhận tội giả — rồi bắt đọc lại trước camera
Trường hợp nghiêm trọng nhất được nêu ra là nhà hoạt động nhân quyền Yanh Set — người đã được chính các chuyên gia LHQ nhắc đến trong một công hàm tố cáo chung gửi Hà Nội vào ngày 18/10/2022. Sau khi tham gia lễ kỷ niệm ngày 8/3, ông Yanh Set bị bắt giữ và giam hơn 24 giờ. Điều kiện để được thả: ký vào một bản nhận tội do công an tự soạn sẵn.
Nhưng chưa dừng lại ở đó. Ông còn bị ép đọc to bản nhận tội đó để công an ghi hình lại — một thủ thuật nhằm tạo ra bằng chứng giả mạo, bẫy người bị giam vào thế không thể chối cãi về sau.
Nghịch lý đau lòng: Thành viên Hội đồng Nhân quyền đang vi phạm nhân quyền?
Bà Sokunthea không ngần ngại chỉ thẳng vào sự mâu thuẫn này trước toàn thể diễn đàn LHQ:
- Việt Nam hiện là thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc.
- Nhưng cũng chính Việt Nam đang dùng biện pháp cưỡng bức thú nhận tội danh, triệu tập và thẩm vấn người bản địa chỉ vì họ thực hiện quyền tự do ngôn luận và tự do hội họp.
- Công hàm chung của các chuyên gia LHQ gửi Việt Nam từ tháng 10/2022 đến nay vẫn chưa nhận được bất kỳ hồi âm nào.
Yêu cầu gửi đến Hà Nội và cộng đồng quốc tế
Trong tuyên bố của mình, bà Sokunthea đưa ra một loạt kêu gọi cụ thể:
- Chấm dứt ngay việc triệu tập, thẩm vấn người Khmer Krom vì các hoạt động ôn hòa và hợp pháp.
- Việt Nam phải hồi âm công hàm của các chuyên gia LHQ, đảm bảo quyền cơ bản của người Khmer Krom được tôn trọng và bảo vệ.
- Công nhận người Khmer Krom là người bản địa tại vùng đất Kampuchea Krom — nơi họ đã sinh sống từ ngàn đời.
Tuyên bố của bà Sokunthea là lời nhắc nhở rõ ràng rằng: chiếc ghế trong Hội đồng Nhân quyền không phải tấm khiên miễn trừ trách nhiệm — và cộng đồng quốc tế đang theo dõi.
===KET===
Leave a Reply