Chỉ vài ngày để góp ý cho những vấn đề có thể quyết định số phận nhà cửa, ruộng vườn, tài sản và sinh kế của hàng chục triệu người! Thông tin về tiến độ xây dựng Luật Đất đai sửa đổi đang làm dấy lên một câu hỏi gây choáng: Liệu người dân có đủ thời gian để biết, đọc, hiểu và lên tiếng trước một dự luật hệ trọng như vậy?
Ba ngày cho một hồ sơ có thể ảnh hưởng hàng chục triệu người?
Theo thông tin được công bố, ngày 20/7, Bộ Nông nghiệp và Môi trường gửi công văn đề nghị các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội và tổ chức liên quan góp ý cho hồ sơ dự thảo. Thời hạn hoàn thành được ấn định trước ngày 24/7.
Khoảng thời gian ngắn ngủi ấy khiến người ta không khỏi sửng sốt. Chỉ riêng việc tiếp nhận và đọc hết hồ sơ đã có thể là một thách thức, chưa nói đến chuyện nghiên cứu kỹ từng quy định, đánh giá tác động, đối chiếu thực tiễn rồi đưa ra ý kiến có trách nhiệm. Với một dự luật liên quan trực tiếp đến đất đai và tài sản, vì sao thời gian góp ý lại gấp gáp đến vậy?
Hồ sơ chưa công khai rộng rãi, người dân góp ý bằng cách nào?
Đáng chú ý hơn, theo thông tin được nêu trong bài viết gốc, hồ sơ dự thảo chưa được công khai trên trang thông tin điện tử của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Cũng chưa có kế hoạch lấy ý kiến rộng rãi từ nhân dân.
Điều này lập tức làm xuất hiện hàng loạt câu hỏi: Nếu hồ sơ chưa được công khai, người dân sẽ tiếp cận bằng cách nào? Nếu không có đợt lấy ý kiến rộng rãi, tiếng nói của những người trực tiếp chịu tác động sẽ được phản ánh ra sao? Và liệu vài ngày có đủ để các cơ quan, địa phương, hiệp hội cùng các tổ chức liên quan nhận diện hết những hệ quả có thể phát sinh?
Từ cuối tháng 6 đến tháng 10: Tốc độ lập pháp khiến dư luận choáng váng
Theo lộ trình được đề cập, dự án luật được bổ sung vào chương trình lập pháp vào cuối tháng 6, hồ sơ chính sách được trình trong tháng 7 và dự kiến được xem xét vào tháng 10. Chỉ trong khoảng bốn tháng, một dự án luật đặc biệt quan trọng đã đi qua hàng loạt cột mốc lớn.
- Ngày 20/7: Công văn đề nghị góp ý được gửi đi.
- Trước ngày 24/7: Các đơn vị được yêu cầu hoàn thành góp ý.
- Cuối tháng 6: Dự án luật được bổ sung vào chương trình lập pháp.
- Tháng 7: Hồ sơ chính sách được trình.
- Tháng 10: Dự kiến dự án luật được xem xét.
Nhanh là cần thiết, nhưng có thể nhanh hơn quyền được biết?
Đẩy nhanh việc sửa đổi pháp luật có thể là tín hiệu tích cực nếu những bất cập cần được giải quyết khẩn cấp. Tuy nhiên, tốc độ không thể thay thế cho sự minh bạch, quá trình tham vấn và quyền tham gia của người dân. Làm luật nhanh đến đâu cũng không nên nhanh hơn quyền được biết và được góp ý của những người sẽ phải sống cùng các quy định ấy.
Đất đai không phải câu chuyện chỉ nằm trên giấy tờ hay trong phòng họp. Đó là mái nhà, mảnh ruộng, tài sản tích lũy và nguồn sống của vô số gia đình. Một thay đổi nhỏ trong chính sách cũng có thể kéo theo những tác động rất lớn đối với đời sống thực tế.
Ai đang chạy đua, và ai sẽ phải sống với hệ quả?
Vấn đề đáng lo không chỉ nằm ở con số ba ngày hay lộ trình bốn tháng, mà còn ở mức độ tham gia thực chất của xã hội. Một quy trình quá gấp có nguy cơ khiến những ý kiến phản biện, cảnh báo và kinh nghiệm từ thực tiễn không được xem xét đầy đủ.
Câu hỏi cuối cùng vẫn chưa thể né tránh: Ai đang chạy đua với thời gian, và ai sẽ là người phải sống với hệ quả của cuộc đua ấy? Đây là vấn đề cần được công khai, thảo luận và chia sẻ rộng rãi, bởi Luật Đất đai không chỉ tác động đến một nhóm nhỏ mà có thể chạm tới cuộc sống của hàng chục triệu người.
Bình luận