Nghị quyết số 37/2026/QH16, chính thức có hiệu lực từ đầu tháng 9/2026 với thời gian thí điểm ba năm, đang làm dấy lên tranh cãi gay gắt. Tâm điểm của làn sóng lo ngại: cán bộ, công chức gây thiệt hại kinh tế cho Nhà nước có thể được miễn trách nhiệm, trong khi việc xác định động cơ và thiệt hại lại được giao cho Bộ Công an.
“Vừa đá bóng, vừa thổi còi”?
Theo nội dung được nêu, lực lượng công an vừa thuộc nhóm có thể được miễn trách nhiệm, vừa có quyền quyết định liên quan đến hành vi vi phạm. Điều này khiến công chúng đặt câu hỏi: ai sẽ bảo đảm sự độc lập, khách quan khi người tham gia cuộc chơi cũng giữ vai trò trọng tài?
Lo ngại càng tăng khi quyền hạn của Bộ Công an được cho là liên tục mở rộng, vượt xa phạm vi bảo đảm an ninh, trật tự thông thường. Từ tư vấn chính sách, đề xuất các dự luật quan trọng như bãi bỏ cơ quan điều tra của viện kiểm sát, đến hoạt động kinh doanh trong nhiều lĩnh vực then chốt, phạm vi can dự được nhận định là ngày càng sâu rộng.
Lá chắn pháp lý tiếp tục được mở rộng?
Song song với Nghị quyết 37, dự thảo Bộ luật Hình sự do Bộ Công an chủ trì được cho là cũng hướng tới việc miễn trách nhiệm hình sự cho cán bộ, chiến sĩ công an nếu gây hậu quả trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Hai đề xuất xuất hiện cùng lúc đã làm bùng lên câu hỏi nhạy cảm: ranh giới nào ngăn cách “thi hành công vụ” với “lạm dụng công vụ gây hậu quả”?
Đây không phải nỗi lo xuất hiện trong khoảng trống. Dư luận vẫn chưa nguôi trước các vụ việc gây chết người có liên quan đến cán bộ hoặc người có chức vụ, trong đó trách nhiệm pháp lý bị cho là chưa được xử lý tương xứng.
- Vụ truy đuổi của cảnh sát giao thông dẫn tới cái chết của một nam sinh tại Đắk Lắk.
- Vụ đại biểu Quốc hội Nguyễn Sĩ Cương gây tai nạn giao thông chết người, bỏ lại nạn nhân và sau đó được miễn trách nhiệm hình sự.
Công lý có còn bình đẳng trước pháp luật?
Bài viết gốc cảnh báo rằng việc liên tục mở rộng “lá chắn” pháp lý cho lực lượng công an có thể dẫn tới bất bình đẳng trước pháp luật. Khi tiêu chí xác định trách nhiệm ngày càng mờ nhạt, niềm tin của người dân vào tính công bằng của hệ thống có nguy cơ bị bào mòn nghiêm trọng.
Nghị quyết 37 đã có hiệu lực, nhưng tranh luận chưa thể khép lại. Ai giám sát người có quyền xác định sai phạm? Ai bảo vệ nạn nhân khi hậu quả xảy ra? Những câu hỏi này đang chờ một lời giải đáp công khai, minh bạch và đủ sức thuyết phục dư luận.
Bình luận