KHI MỘT KỲ THI QUỐC GIA BỊ “GIẢI THÍCH” BẰNG… SỰ THIẾU KINH NGHIỆM
Bê bối gian lận thi tốt nghiệp THPT tại Tuyên Quang và hàng loạt địa phương khác đã nổ ra như một quả bom giữa dư luận. Cả nước chờ đợi một lời giải thích minh bạch, một lời xin lỗi nghiêm túc từ những người đứng đầu ngành giáo dục. Nhưng điều họ nhận được lại là một cú tát thẳng vào niềm tin: nguyên nhân được quy kết là do… một số cán bộ coi thi chưa có kinh nghiệm!
Nghe mà vừa buồn cười, vừa phẫn nộ. Một kỳ thi mang tầm vóc quốc gia, ảnh hưởng trực tiếp đến tương lai của hàng triệu học sinh, liên quan đến danh dự của cả một nền giáo dục — vậy mà khi xảy ra sai phạm, thứ người ta nghe được chỉ là hai chữ “thiếu kinh nghiệm”. Chẳng lẽ đây là lần đầu tiên trong lịch sử có gian lận thi cử sao?
SỰ THẬT KINH HOÀNG: THÍ SINH DÙNG ĐIỆN THOẠI MÀ GIÁM THỊ… KHÔNG THẤY?
Theo những thông tin được chính Bộ Giáo dục và Đào tạo nêu ra sau một thời gian dài im lặng đáng ngờ, thí sinh có thể thoải mái sử dụng điện thoại ngay trong phòng thi mà giám thị không hề hay biết. Có tình trạng vi phạm quy chế trắng trợn. Thậm chí xuất hiện những cáo buộc nghiêm trọng liên quan đến việc người lớn trực tiếp hỗ trợ thí sinh gian lận.
Nhưng tất cả những điều động trời đó, theo cách giải thích của cơ quan chức năng, đều có thể gói gọn trong… “thiếu kinh nghiệm” của cán bộ coi thi. Thật sự đây là lời giải thích hay là lời xúc phạm trí tuệ của cả triệu phụ huynh Việt Nam?
- Bệnh thành tích — nguyên nhân muôn thuở, năm nào cũng có, nhưng năm nào cũng… “rút kinh nghiệm”.
- Công nghệ phát triển nhanh — lý do nghe rất hợp lý để… đổ lỗi cho thời đại.
- Thiết bị phòng chống gian lận chưa đồng bộ — vậy tại sao không trang bị trước khi tổ chức thi?
- Và đỉnh cao: cán bộ coi thi chưa có kinh nghiệm — câu trả lời khiến dư luận chết lặng.
NẾU HỌC SINH GIAN LUẬN BỊ ĐUỔI, CÒN NGƯỜI LỚN THÌ SAO?
Hãy tưởng tượng: một thí sinh bị bắt gặp mang điện thoại vào phòng thi, em đó sẽ bị đình chỉ, bị hủy kết quả, bị ghi vào học bạ, có thể bị cấm thi nhiều năm. Nhưng nếu chính những người lớn được giao trọng trách coi thi lại để xảy ra gian lận quy mô lớn, thì sao?
Châm biếm thay, câu chuyện thường kết thúc bằng một bài “học tập kinh nghiệm”, một bản kiểm điểm nội bộ, và vài lời hứa “sẽ chấn chỉnh”. Không có ai bị cách chức. Không có ai phải từ chức. Không có ai phải xin lỗi công khai trước toàn dân.
AI PHẢI CHỊU TRÁCH NHIỆM THẬT SỰ CHO SỰ SỤP ĐỔ NIỀM TIN NÀY?
Dư luận đã chờ đợi một lời xin lỗi. Dư luận đã chờ đợi một sự nhận trách nhiệm rõ ràng từ những người đứng đầu. Nhưng điều được nhắc đến nhiều hơn dường như vẫn là hai chữ “rút kinh nghiệm” — cụm từ đã trở thành tấm khiên che chắn cho mọi sai phạm trong bộ máy công quyền Việt Nam.
Nhưng xin hỏi: rút kinh nghiệm đến bao giờ? Kỳ thi có thể tổ chức lại. Quy chế có thể sửa đổi. Công nghệ có thể nâng cấp. Nhưng niềm tin của xã hội — một khi đã mất — thì không có bất kỳ cuộc “rút kinh nghiệm” nào có thể lấy lại được.
CÂU HỎI CUỐI CÙNG DÀNH CHO BỘ TRƯỞNG BỘ GIÁO DỤC
Nếu gian lận trong một kỳ thi quốc gia — nơi quyết định tương lai của cả một thế hệ — cũng chỉ được giải thích bằng hai chữ “thiếu kinh nghiệm”, thì xin hãy trả lời công khai trước toàn dân: trách nhiệm thực sự thuộc về ai?
Và quan trọng hơn: bao giờ nền giáo dục Việt Nam mới thoát khỏi vòng luẩn quẩn của bệnh thành tích, của những lời giải thích không thuyết phục, và của những cái “rút kinh nghiệm” không bao giờ dẫn đến thay đổi thực sự? Học thật, thi thật, nhân tài thật — hay chỉ là những khẩu hiệu treo trên tường?
Dư luận đang chờ. Và niềm tin đang mất đi từng giây.
Bình luận