Tối ngày 23/12, hơn 100 lực lượng vũ trang Việt Nam ồ ạt kéo đến bao vây chùa Mongkol Borey Tro Num Sek tại huyện Prasath Thmey, tỉnh Vĩnh Long (Lóng Hò theo tiếng Khmer) với mục đích bắt giữ một nhà sư đang kiên quyết phản đối lệnh phá dỡ nhà hội (sala chdan) mới xây của cộng đồng Khmer Krom.
Bao vây chùa giữa đêm để bắt sư sãi
Theo lời kể của Đại đức Phen Chantara — người đứng đầu ban xây dựng nhà hội và cũng là mục tiêu bị truy bắt — chính quyền địa phương đã nhiều lần ra quyết định cưỡng chế phá dỡ công trình này, nhưng đều bị sư sãi và bà con Khmer Krom chặn lại. Trao đổi với Đài Á Châu Tự Do (RFA) vào tối ngày 24/12, Đại đức Chantara cho biết:
“Hôm qua họ chỉ dừng lại ở việc dùng lời lẽ xúc phạm sư sãi, chứ chưa xông vào được trong chùa. Chúng tôi có mấy chục người, còn họ hàng trăm — không thể chống lại bằng sức. Chúng tôi canh giữ khắp hàng rào, không cho họ vào. Bà con phật tử từ làng Kan Reng cũng kéo đến hỗ trợ.”
Tiếng trống chùa vang lên, dân làng kéo đến giải vây
Trong lúc lực lượng vũ trang bao vây bên ngoài với ý định tràn vào bắt người, các nhà sư bên trong chùa đã gõ trống, đánh cồng và tụng kinh để truyền tín hiệu cầu cứu đến bà con Khmer Krom sống cách chùa khoảng 12 km — đặc biệt là cộng đồng quanh khu vực nhà hội mới ở làng Kan Reng, xã Kampong, huyện Prasath Thmey. Khi dân làng kéo đến ngày càng đông, lực lượng vũ trang buộc phải rút lui.
Trước đó từng bị mời làm việc, sư và dân đồng loạt từ chối
Ông Kim Khim, thành viên ban xây dựng nhà hội, cho biết chiều ngày 23/12, chính quyền xã đã gửi giấy mời ông cùng hai người Khmer Krom khác và các nhà sư đến trụ sở xã để “thương thảo” về vụ nhà hội. Tuy nhiên, tất cả đều từ chối. Đến tối cùng ngày, lực lượng vũ trang lập tức xuất hiện bao vây chùa. Ông Kim Khim khẩn thiết kêu gọi cộng đồng quốc tế lên tiếng: “Việt Nam là thành viên của Hội đồng Nhân quyền LHQ, vậy tại sao lại không áp dụng những quyền đó ngay trên đất nước mình? Tôi yêu cầu Liên Hợp Quốc gây áp lực để chấm dứt tình trạng này.”
Luật sư và tổ chức nhân quyền lên án mạnh mẽ
Luật sư Sun Chumchoun, Tổng thư ký Hiệp hội Khmer Krom vì Nhân quyền và Phát triển tại Campuchia, khẳng định hành động điều động lực lượng vũ trang bao vây chùa trong đêm để bắt sư sãi là vi phạm pháp luật Việt Nam và xâm phạm nghiêm trọng quyền của người Khmer Krom. Ông nhấn mạnh: “Việt Nam vừa trúng cử vào Hội đồng Nhân quyền LHQ với tư cách thành viên thường trực, vậy mà lại để xảy ra những sự việc như thế này — thật không thể chấp nhận được.”
Lịch sử bị đàn áp kéo dài tại chùa Mongkol Borey
Đây không phải lần đầu tiên chùa Mongkol Borey Tro Num Sek bị chính quyền gây sức ép. Trước đây, nhà chức trách từng có ý định chặt hạ cây cổ thụ hơn 700 năm tuổi trong khuôn viên chùa, đánh vào mặt nhà sư khi ngài ngăn cản việc chặt cây, nhiều lần cố tình phá dỡ nhà hội mới xây, và thậm chí tịch thu xe ba bánh không cho sư sãi đi khất thực. Cộng đồng Khmer Krom cho rằng đây là một phần trong chuỗi hành động có hệ thống nhằm xóa bỏ văn hóa, ngôn ngữ và tín ngưỡng của họ trên chính quê hương mình.
Đài Á Châu Tự Do (RFA) cho biết đến ngày 25/12 vẫn chưa liên lạc được với chính quyền tỉnh Vĩnh Long để lấy ý kiến về vụ việc.
Leave a Reply