Bị bắt hơn một tháng mới lộ ra ngoài
Sáng ngày 9/12/2021, chính quyền tỉnh Sóc Trăng chính thức thi hành lệnh bắt giam hai nông dân người Khmer Krom là ông Tiến Đam và ông Tiến Nam. Đây là bản án do Tòa án nhân dân tỉnh Sóc Trăng tuyên hồi ngày 6/5/2021, với mức phạt tù lần lượt là 2 năm và 9 tháng, với cáo buộc “dùng bạo lực chống lại lực lượng chức năng và chống người thi hành công vụ”.
Điều đáng chú ý là hai người này đã bị giam giữ hơn một tháng, nhưng thông tin hoàn toàn bị bưng bít — chỉ đến khi một nhóm nông dân Khmer Krom khác đối đầu với cảnh sát để đòi xuống đồng gieo sạ lúa trên vùng đất tranh chấp, sự việc mới bùng phát ra ánh sáng.
Chuyện bắt đầu từ vụ cưỡng chiếm hơn 3.000 héc-ta
Câu chuyện có nguồn gốc từ ngày 5/5/2020, khi hơn 100 cảnh sát và quân nhân có vũ trang ở huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Sóc Trăng đồng loạt xuống hiện trường thu hồi hơn 3.000 héc-ta đất — vốn là đất cha ông của 145 hộ gia đình người Khmer Krom canh tác bao đời nay. Người dân phản đối quyết liệt, dẫn đến xung đột khiến hơn 10 người Khmer Krom bị thương, có người nặng, có người nhẹ.
Bốn người bị đưa ra xét xử, cụ già 71 tuổi cũng không thoát
Tiếp đó, ngày 7/6/2020, chính quyền huyện Vĩnh Thạnh bắt giữ ông Huỳnh Văn Đẹp, giam hơn 3 tháng, đến ngày 4/9/2020 mới cho tại ngoại. Ngày 10/10/2020, nhà chức trách lập hồ sơ đưa ông Huỳnh Văn Đẹp cùng ba nông dân khác gồm ông Tiến Đam, ông Tiến Nam và bà Thị Phích (71 tuổi) ra trước tòa án huyện Vĩnh Thạnh với cùng một cáo buộc: “chống người thi hành công vụ và dùng bạo lực chống lực lượng chức năng”.
Ngày 3/12/2020, tòa án huyện tuyên phạt cả bốn người:
- Ông Huỳnh Văn Đẹp: 2 năm 6 tháng tù
- Ông Tiến Đam (28 tuổi): 2 năm 3 tháng tù
- Ông Tiến Nam (28 tuổi): 1 năm tù
- Bà Thị Phích (71 tuổi): 1 năm tù — cho hưởng án treo
Không chấp nhận bản án bất công, cả bốn người kháng cáo lên Tòa án tỉnh Sóc Trăng. Tuy nhiên, phiên phúc thẩm ngày 6/5/2021 chỉ giảm nhẹ một phần: ông Huỳnh Văn Đẹp còn 2 năm, ông Tiến Đam còn 2 năm, ông Tiến Nam còn 9 tháng — bản chất bản án vẫn giữ nguyên.
Tính đến nay: 3 người đã vào tù, 23 người bị phạt tiền
Tính đến thời điểm hiện tại, đã có 3 nông dân Khmer Krom bị tống giam: ông Huỳnh Văn Đẹp bị bắt sáng ngày 8/6/2021; ông Tiến Đam và ông Tiến Nam bị bắt sáng ngày 9/12/2021. Riêng bà Thị Phích, 71 tuổi, dù bị kết án 1 năm tù vẫn đang được tạm hoãn chấp hành án.
Ngoài ra, 23 người Khmer Krom khác có liên quan cũng bị xử phạt hành chính từ 3 đến 4 triệu đồng mỗi người (tương đương 150–200 USD) — một khoản tiền không nhỏ với những nông dân nghèo mất đất.
Thân nhân lên tiếng, cộng đồng quốc tế chú ý
Gia đình các nạn nhân đã lên tiếng với Đài Phát thanh Tiếng nói Campuchia Krom và báo Prey Nokor, tố cáo sự bất công trong toàn bộ quá trình tố tụng. Vụ việc đang thu hút sự quan tâm của các tổ chức nhân quyền quốc tế, trong bối cảnh cộng đồng người Khmer Krom tiếp tục đối mặt với tình trạng mất đất đai tổ tiên ngày càng nghiêm trọng.
Leave a Reply