Sáu năm sau khi Bắc Kinh áp đặt Luật An ninh Quốc gia (NSL) lên Hong Kong, tổ chức nhân quyền Human Rights Watch (HRW) vừa công bố báo cáo gây chấn động: chính quyền đặc khu này đã bị tái cơấu toàn diện để phục vụ lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc, thay vì phục vụ người dân Hong Kong.
Chi 2,3 tỷ USD cho bộ máy an ninh — không ai biết tiền đi đâu
Hồi tháng 5, chính quyền Hong Kong rót thêm 5 tỷ đô Hong Kong (khoảng 638 triệu USD) vào ngân sách an ninh quốc gia, nâng tổng chi tiêu lên 18 tỷ đô Hong Kong — tương đương 2,3 tỷ USD. Đáng lo ngại hơn: không có bất kỳ thông tin công khai nào về việc số tiền khổng lồ này được sử dụng như thế nào. Cảnh sát cũng ngày càng không còn thông báo công khai về các vụ bắt giữ liên quan an ninh quốc gia.
Bắt người vì… bán sách, đăng bình luận trên mạng
Chính quyền Hong Kong đang dùng tội danh “kích động” (sedition) để hình sự hóa những phát ngôn bình thường nhất trong cuộc sống. Chỉ cần đăng bình luận ủng hộ quyền tự quyết của Hong Kong lên mạng xã hội, hay bán sách về các nhân vật đối lập, người dân có thể bị bỏ tù. Theo số liệu chính thức, 401 người đã bị bắt vì “các hoạt động gây nguy hiểm cho an ninh quốc gia”, trong đó 182 người đã bị kết án.
Vụ cháy Tai Po: Chết người, quan chức vô can — ai lên tiếng thì bị bắt
Vụ cháy chung cư Tai Po hồi tháng 11/2025 trở thành minh chứng đau lòng nhất cho hệ quả của một xã hội đã mất đi khả năng quy trách nhiệm người có quyền lực. Dù có bằng chứng rõ ràng về sự cẩu thả của chính quyền, không một quan chức nào xin lỗi hay nhận trách nhiệm. Thay vào đó, nhà chức trách bịt miệng người phê bình trên mạng xã hội, bắt giữ một sinh viên và một YouTuber với tội danh “kích động” chỉ vì họ dám lên tiếng. Nạn nhân còn bị cấm treo biểu ngữ ngay trên căn hộ của mình, nhà báo bị ngăn không cho đi cùng người sống sót khi họ quay về lấy đồ đạc.
Quyền lực thật sự nằm ở Bắc Kinh, không phải ở trưởng đặc khu
Dù John Lee vẫn là Trưởng Đặc khu, quyền lực thực chất đang nằm trong tay các thể chế Đảng báo cáo trực tiếp lên Tập Cận Bình. Chính sách thực tế được quyết định bởi Tổ lãnh đạo Trung ương về công tác Cảng Áo, rồi chỉ đạo xuống Văn phòng Công tác Cảng Áo do Hạ Bảo Long đứng đầu, và tiếp theo là Văn phòng Liên lạc Trung Quốc tại Hong Kong do Chu Kí lãnh đạo — người đồng thời là “cố vấn” củaỦy ban An ninh Quốc gia Hong Kong.
Hội đồng Lập pháp — vốn đã bị biến thành cơ quan bù nhìn — ngày càng có nhiều người có quan hệ sâu với hệ thống đảng-nhà nước Trung Quốc. Trong nhiệm kỳ 2025, kỷ lục27/90 nghị sĩ là thành viên của Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc hoặc Hội nghị Chính trị Hiệp thương Nhân dân Trung Quốc.Ít nhất 45 người giữ chức vụ tại các doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc — tăng khoảng 60% so với nhiệm kỳ trước.
Giáo dục, văn hóa, nghệ thuật — không lĩnh vực nào thoát
Tháng 4vừa qua, Cục Giáo dục ban hành khung chương trình dạy “giá trị” an ninh quốc gia và lòng yêu nước tại các trường học. Học sinh thường xuyên được đưa đi tham quan triển lãm an ninh quốc gia —ơi bôi nhọ các phong trào dân chủ trong lịch sử đương đại Hong Kong. Ngay cả triển lãm “Hong Kong Story” khi tái mở cửa sau sáu năm cải tạo cũng đã bị chỉnh sửa nặng nề, dùng ngôn ngữ của chính quyền Trung Quốc để mô tả lịch sử thuộc địa và xóa bỏ mọi nhắc đến phong trào dân chủ1989. Kiểm duyệt còn lan sang nghệ thuật, điệnảnh, xuất bản — thậm chí giấy phép kinh doanh nhà hàng giờ cũng có điều khoản an ninh quốc gia.
“Chính phủ Trung Quốc nói dối khi tuyên bố chế độ an ninh quốc gia chỉ nhắm vào thiểu số nhỏ, nhưng thực tế đã biến thành phố thành một pháo đài an ninh, khiến người dân mất đi mọi quyền lực,” bà Elaine Pearson, Giám đốc châu Á của HRW, cảnh báo. “Những người chịu đựng nhiều nhất chính là người dân bình thường đã từng đấu tranh không mệt mỏi cho quyền phổ thông đầu phiếu và các quyền cơ bản.”
Leave a Reply