Ngày 24/3 vừa qua, Thủ tướng Việt Nam Phạm Minh Chính đã đăng công khai trên trang web chính thức lời chúc mừng năm mới Nhâm Dần 2022 (Phật lịch 2566) gửi đến toàn thể tăng ni, phật tử và đồng bào Khmer Krom trên vùng đất Nam Bộ — nhân dịp Tết cổ truyền Khmer sắp đến vào giữa tháng 4. Trong thư, ông Chính chúc bà con sức khỏe, may mắn, mùa màng bội thu, và nhắc nhở người dân đề phòng dịch Covid-19.
Thoạt nhìn, đây có vẻ là cử chỉ quan tâm hiếm có của chính quyền Hà Nội đối với cộng đồng thiểu số Khmer Krom. Thế nhưng, phản ứng từ chính những người trong cuộc lại hoàn toàn ngược lại — họ không cần lời chúc, họ cần ngày nghỉ.
“Hãy cho chúng tôi nghỉ Tết, đừng chỉ chúc Tết!”
Anh Thạch Kiên, một thanh niên Khmer Krom sinh sống tại tỉnh Trà Vinh, thẳng thắn nói với đài Prey Nokor và Tiếng nói Khmer Krom: “Lời chúc của Thủ tướng chỉ là thủ tục ngoại giao. Điều quan trọng là người Khmer chúng tôi không có cơ hội ăn Tết theo đúng phong tục tổ tiên nếu chính phủ Việt Nam không cho phép nghỉ lễ.” Anh kêu gọi chính quyền ưu tiên trao quyền nghỉ lễ cho công nhân Khmer Krom, vì họ là người bản địa trên chính mảnh đất này.
Đại đức Thạch Chantara, trụ trì chùa Bồ Đề Phirum Rôngsi tại huyện Cầu Ngang, tỉnh Trà Vinh, cũng lên tiếng: “Nếu lãnh đạo chính phủ Việt Nam thực sự quan tâm đến người bản địa, hãy đáp lại bằng hành động cụ thể — cho phép công nhân và người dân Khmer được nghỉ ít nhất 3 ngày trong dịp Tết cổ truyền.” Nhà sư nhấn mạnh rằng chỉ có như vậy, văn hóa và truyền thống Khmer Krom mới có thể được bảo tồn và truyền lại cho các thế hệ sau.
Kiến nghị từ năm 2018 — đến nay vẫn bặt vô âm tín
Ông Sơn Chum Chhuon, Tổng thư ký Hiệp hội Khmer Kampuchea Krom vì Nhân quyền và Phát triển, cho biết ông đã quan sát thấy hiện tượng lãnh đạo Việt Nam gửi thư chúc Tết Khmer trong 2–3 năm gần đây. Tuy nhiên, chưa có bất kỳ văn bản chính thức nào cho phép toàn quốc nghỉ lễ Tết Khmer. Ông thừa nhận: “Chỉ có một số địa phương có đông người Khmer Krom sinh sống mới có chỉ đạo không chính thức yêu cầu doanh nghiệp tạo điều kiện — còn trên phạm vi cả nước thì hoàn toàn không có.”
Đáng chú ý, ngay từ năm 2018, hàng nghìn người Khmer Krom đã nhiều lần ký kiến nghị gửi Quốc hội Việt Nam, đề nghị ban hành luật công nhận Tết Khmer là ngày lễ nghỉ chính thức kéo dài 3 ngày trên toàn vùng Nam Bộ. Thế nhưng đến nay, không có bất kỳ phản hồi hay quyết định chính thức nào được đưa ra.
Mỗi năm chỉ được nghỉ 5 đợt — Tết dân tộc không có tên trong danh sách
Theo phản ánh của người dân Khmer Krom, hiện nay chính phủ Việt Nam chỉ quy định 5 đợt nghỉ lễ trong năm, mỗi đợt từ 7 đến 10 ngày — và Tết cổ truyền Khmer hoàn toàn vắng mặt trong danh sách này. Điều đó đồng nghĩa với việc hàng triệu người Khmer Krom — những người bản địa lâu đời trên vùng đất Nam Bộ — buộc phải đi làm trong những ngày lẽ ra là ngày thiêng liêng nhất của dân tộc mình.
Câu hỏi đặt ra: Liệu một lời chúc Tết từ Thủ tướng có đủ để xoa dịu một cộng đồng đang khát khao được sống đúng với bản sắc của mình? Hay đã đến lúc cần những hành động thực chất hơn là những mỹ từ ngoại giao?
Leave a Reply