Hiệp hội Tăng ni Khmer Krom tại Bắc Mỹ vừa lên tiếng kêu gọi chính quyền tỉnh Vĩnh Long (Longhoro) chấm dứt ngay các hành động phân biệt đối xử và cho phép sư sãi cùng người dân Khmer Krom được tự do thực hành Phật giáo — không bị sách nhiễu, không bị đàn áp. Lời kêu gọi này được đưa ra trong bối cảnh một loạt vụ vi phạm nghiêm trọng liên tiếp xảy ra, thu hút sự chú ý của cả cộng đồng quốc tế.
Cảnh sát xông vào chùa, tịch thu xe của sư sãi
Cuối tháng 11 vừa qua, chính quyền Việt Nam tại tỉnh Vĩnh Long đã điều động lực lượng cảnh sát ập vào chùa Mondol Bori Tro Num Sek, cưỡng chế tịch thu xe ba bánh — phương tiện duy nhất mà các sư sãi dùng để đi khất thực và đến nhà Phật tử thuyết pháp. Người dân và tăng ni Khmer Krom đã kéo nhau phản đối quyết liệt, song vô hiệu. Tính đến ngày 5/12, nhà chức trách vẫn chưa trả lại xe cho chùa.
Đại đức Thích Thiện Đức Dhammô (Bhikkhu Thiti Dhammo), Giám đốc Liên tôn giáo Liên đoàn Khmer Kampuchea Krom và Chủ tịch Hiệp hội Tăng ni Khmer Krom Bắc Mỹ, lên án thẳng thắn: “Đây là hành động phân biệt đối xử rõ ràng — phân biệt về tôn giáo lẫn chữ viết đối với người Khmer bản địa.” Ông cũng yêu cầu phía Việt Nam hoàn trả xe ba bánh để phục vụ các hoạt động tôn giáo. Người dân Khmer Krom khẳng định vụ tịch thu này không phải ngẫu nhiên mà là hành động trả thù có chủ đích.
Chặt cây 700 năm tuổi, phá trường dạy tiếng Khmer
Đây không phải lần đầu tiên xảy ra xung đột. Hồi tháng 3, chính quyền tỉnh Vĩnh Long đã ngang nhiên toan chặt hạ cây cổ thụ hơn 700 năm tuổi — báu vật linh thiêng của chùa Mongkol Bori Tro Num Sek. Hàng trăm sư sãi và Phật tử Khmer Krom lập tức bao vây, dùng chính y cà sa của mình quấn quanh thân cây để ngăn chặn. Trước sức phản kháng mạnh mẽ, chính quyền buộc phải rút lui. Đến nay, người dân vẫn thay nhau canh giữ cây cổ thụ này ngày đêm.
Chưa dừng lại, tháng 10 vừa qua, nhà chức trách tỉnh Vĩnh Long tiếp tục tìm cách phá hủy một ngôi trường dạy tiếng Khmer tại xã Kompong, huyện Prasat Thmei. Ngôi trường này được xây dựng từ đầu năm 2021, hiện đang dạy gần 100 em học sinh Khmer Krom học chữ Khmer, đồng thời là nơi cộng đồng tụ họp thực hành Phật giáo. Chủ tịch USCIRF Frederick Davie đã phải lên tiếng yêu cầu chính phủ Việt Nam ngừng ngay hành động phá hoại trường học này.
Mỹ chính thức đưa Việt Nam vào “danh sách đen” tôn giáo
Đầu tháng 12 này, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã chính thức đưa Việt Nam vào Danh sách Theo dõi Đặc biệt (Special Watch List) — danh sách các quốc gia vi phạm hoặc dung túng vi phạm tự do tôn giáo nghiêm trọng. Báo cáo Tự do Tôn giáo Quốc tế năm 2021 của Bộ Ngoại giao Mỹ cũng ghi nhận: dù Hiến pháp Việt Nam bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, luật pháp nước này vẫn cho phép nhà chức trách hạn chế hoạt động tôn giáo với lý do “an ninh quốc gia” và “trật tự xã hội”. Các lãnh đạo tôn giáo không được nhà nước công nhận thường xuyên bị sách nhiễu, bắt bớ, thậm chí bị bạo hành.
Cảnh báo: “Càng đàn áp, người Khmer Krom càng căm ghét”
Đại đức Dhammô cảnh báo thẳng với chính phủ Việt Nam rằng những hành động đàn áp này hoàn toàn phản tác dụng: “Xung đột ở đó gây thiệt hại cho cả hai phía. Nếu chính phủ Việt Nam vẫn cố tình chèn ép Phật giáo Khmer Krom, điều đó chỉ làm sâu thêm hố ngăn cách và sự mất tin tưởng giữa người Khmer Krom với chính quyền.” Ông kêu gọi Hà Nội sớm giải quyết vấn đề trước khi mọi thứ trở nên trầm trọng hơn.
Ủy ban Tự do Tôn giáo Quốc tế Hoa Kỳ (USCIRF) — cơ quan độc lập được thành lập năm 1998 theo Luật Tự do Tôn giáo Quốc tế — cho biết tình trạng đàn áp tôn giáo đối với các cộng đồng dân tộc thiểu số bản địa tại Việt Nam, bao gồm người Khmer Krom và người Thượng (Montagnard), đã kéo dài liên tục qua các năm 2019, 2020 và 2021 mà không có dấu hiệu cải thiện.
Leave a Reply