Chỉ vài tiếng đồng hồ sau khi chính quyền Ankara ban bố lệnh cấm toàn bộ các cuộc tụ tập công cộng, cảnh sát Thổ Nhĩ Kỳ đã đồng loạt đột kích trong đêm 22 rạng sáng 23/6/2026, bắt giữ ít nhất 209 người — bao gồm các nhà hoạt động chính trị, luật sư, một học giả và một nhà báo nổi tiếng trong cộng đồng LGBT. Tất cả diễn ra ngay trước thềm Hội nghị thượng đỉnh NATO tổ chức tại Ankara vào ngày 7-8/7/2026.
Bắt người hàng loạt, lý do mơ hồ
Văn phòng công tố Ankara tuyên bố các vụ bắt giữ nhằm “giải mã hoạt động của các tổ chức khủng bố,” đồng thời gán cho những người bị bắt liên hệ với cả các nhóm cánh tả cách mạng lẫn tổ chức Nhà nước Hồi giáo (ISIS) — nhưng không đưa ra bất kỳ bằng chứng hay chi tiết cụ thể nào về tội danh. Sau khi bắt giữ, nhà chức trách còn ra lệnh cấm mọi liên lạc với người bị tạm giam trong vòng 24 giờ trước khi cho phép luật sư vào gặp.
Lệnh cấm 13 ngày: Bịt miệng cả một thành phố
Tối hôm trước các vụ bắt giữ, Văn phòng Thống đốc Ankara đã ban hành lệnh cấm toàn bộ các hoạt động tụ tập, biểu tình, phát tờ rơi và treo băng rôn — có hiệu lực từ nửa đêm 28/6 đến nửa đêm 10/7/2026, tức 13 ngày liên tục. Lý do được đưa ra là “đảm bảo an ninh và trật tự công cộng” cho hội nghị NATO, kèm theo việc trao cho cảnh sát “quyền ngăn chặn phòng ngừa” với phạm vi rất rộng.
HRW: “Lạm dụng luật khủng bố để bịt miệng người dân”
Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (Human Rights Watch) lập tức lên tiếng chỉ trích gay gắt. Ông Benjamin Ward, Phó Giám đốc phụ trách châu Âu và Trung Á của HRW, tuyên bố:
“Việc lạm dụng luật chống khủng bố để bắt giữ hàng loạt và bịt miệng người dân ngay trước thềm hội nghị NATO là hành động đi ngược lại các giá trị nền tảng của liên minh này. Nhà chức trách cần lập tức thả những người bị giam giữ, và NATO phải yêu cầu Thổ Nhĩ Kỳ cho phép các hoạt động biểu đạt và tụ tập ôn hòa xung quanh hội nghị.”
Một người chết trong lúc bị bắt — cần điều tra độc lập
Truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ đưa tin một người đàn ông bị nghi có liên hệ với ISIS đã thiệt mạng trong cuộc đấu súng với cảnh sát khi bị truy bắt. HRW kêu gọi phải có một cuộc điều tra độc lập, toàn diện và hiệu quả để làm rõ trách nhiệm của cảnh sát trong cái chết này.
Bức tranh đàn áp rộng hơn: Đối lập, báo chí, LGBT đều bị siết
Các vụ bắt giữ diễn ra trong bối cảnh nhân quyền tại Thổ Nhĩ Kỳ đang bị xói mòn nghiêm trọng trên nhiều mặt trận:
- Ban lãnh đạo đảng đối lập chính — Đảng Nhân dân Cộng hòa (CHP) — vừa bị tòa án ra lệnh giải tán.
- Thị trưởng Istanbul Ekrem Imamoglu, ứng cử viên tổng thống của phe đối lập, đang bị giam giữ và đưa ra xét xử, bị loại khỏi đời sống chính trị.
- Ít nhất 21 nhà báo và nhân viên truyền thông hiện đang ngồi tù vì các bài viết chỉ trích hoặc đăng trên mạng xã hội.
- Nhà chức trách vừa ra lệnh chặn tài khoản mạng xã hội X của nhiều tổ chức quyền LGBT và phụ nữ — trong đó có cả các tổ chức hỗ trợ nạn nhân bạo lực gia đình và xâm hại tình dục — đúng vào dịp Pride Month.
Ông Benjamin Ward nhận định: “Việc dọn sạch đường phố Ankara để không còn bóng người biểu tình chỉ càng phơi bày thêm chính sách đàn áp ngày càng siết chặt của chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ. Các đồng minh NATO của Ankara cần dùng ảnh hưởng của mình để thúc ép nước này thay đổi hướng đi.”
Leave a Reply